Kalp kasının vücudun kan ve oksijen gereksinimini karşılayacak yeterli kanı pompalayamaması sonucu ortaya çıkan kronik hastalık kalp yetmezliği olarak adlandırılır. Genellikle kalbin çok zayıflaması ya da sertleşmesi, kalp yetmezliğine neden olur. Nefes darlığı, kalp atışlarının hızlanması, bacaklarda şişme ve yorgunluk gibi yaygın semptomlar gösterebilen kalp yetmezliği, bazı durumlarda hiçbir belirti vermeden de ortaya çıkabilir. Erken teşhis kalp yetmezliğinin iyileşme ihtimalini artırır. Teşhis ve tedavide geç kalınması ise ölümcül sonuçlar doğurabilir. 

Koroner arter, obezite, diyabet ve hipertansiyon gibi hastalıklar dolayısıyla zayıflayan kalbin vücuda ihtiyacı olan miktarda kanı pompalayacak kadar güçlü olmaması kalp yetmezliğine neden olabilir. Belirti vermeden ilerleyebilen bir sorun olması nedeniyle kalp yetmezliği tehlikeli ve ölümcül sonuçlara yol açabilir. 

Kalp yetmezliği hastalığının varlığında kalp hala çalışır vaziyette olmasına karşın gereken kan miktarını kaldıramadığından vücudun diğer bölgelerinde kan birikir. Bu kan çoğunlukla ciğerlerde, bacaklarda ve ayaklarda toplanır. 

Kalp Yetmezliği Nedenleri Nelerdir?

Kalp yetmezliği, kalbin çeşitli nedenlere bağlı olarak zarar gördüğü ya da zayıfladığı durumlarda ortaya çıkar. Kalbin, ventrikül adı verilen kan pompalama odacıklarının sertleşmesi, kalbin iki atışı arasında tam olarak kan ile doldurulmasını engelleyerek kalp yetmezliğine neden olabilir. Bunun yanı sıra kalp kasının zayıflaması ya da hasar görmesi de ventrikül genişlemesine, buna bağlı olarak kanın vücudun tüm bölgelerine yeterli miktarda ulaşacak kadar pompalanamamasına yol açabilir. Genetik faktörlerin de kalp yetmezliği gelişiminde önemli payı olduğu bilinmektedir. Diğer bir deyişle, ailesinde kalp yetmezliği öyküsü olan kişilerin kalp yetmezliğine yakalanma riski, diğer bireylere oranla çok daha yüksektir. 

Bunların yanı sıra; koroner arter hastalığı, kalp kapakçıkları hastalıkları, kalp krizi, aritmi, kalp kası hasarı, kalp kası iltihabı, doğumsal kalp hastalıkları, hipertansiyon, obezite, sürekli kullanılan bazı ilaçlar, diyabet hastalığı, tiroid hastalığı ve HIV gibi viral enfeksiyonların varlığı ile alkol ve uyuşturucu kullanımı kalp yetmezliğine neden olabilir.

Kalp Yetmezliği Çeşitleri Nelerdir?

Kalp yetmezliği kalbin yalnızca bir tarafında oluşabileceği gibi her iki tarafını da etkileyebilir. Çoğu vakada genellikle ilk olarak kalbin sol tarafı etkilenir. Sol ventrikülün sistolik ya da diyastolik yetmezliğinden sonra sap tarafın da etkilenmesiyle çift taraflı kalp yetmezliği gelişmesi riski vardır.

Konjestif kalp yetmezliğinde ise kanın kalbe giriş ve çıkışının yavaşlamasından dolayı vücudun bazı bölgelerinde kan birikir. Buna bağlı olarak bacaklarda, ayak bileklerinde ve kimi durumlarda akciğerlerde şişlikler, çeşitli komplikasyonlar ve nefes darlığı oluşabilir. Bu türlerin yanı sıra kalp yetmezliği türlerini akut ya da kronik olmak üzere 2 kategoride toplamak mümkündür. 

Akut kalp yetmezliği, semptomların aniden belirmesi ve daha sonra hızla ortadan kaybolması şeklinde gelişir. Genellikle kalp krizi geçiren kişilerde krizi takiben görülen ve çoğu zaman kalp kapakçıklarına ilişkin bazı problemlere bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur. Kronik kalp yetmezliği, kalp yetmezliği vakalarının çoğunu oluşturur. Semptomların süreklilik gösterdiği kronik kalp yetmezliğinde zamanla iyileşme görülmez.

Kalp Yetmezliği Teşhisi Nasıl Konulur?

Çeşitli semptomlar nedeniyle sağlık kuruluşuna başvuran hastaların tıbbi öyküsü alınır ve fiziksel muayenesi gerçekleştirilir. Daha sonra kalp fonksiyonlarını araştırmaya yönelik bazı tanı testleri uygulanır. Ekokardiyogram, kalp yetmezliğinin teşhisinde kullanılan etkili yöntemdir. Ekokardiyogram yönteminde ses dalgalarından faydalanılarak kalbin detaylı bir görüntüsü çıkarılır. Böylece, kalpteki olası hasarlar ve yapısal bozukluklar tespit edilir. Hastada görülen semptomları meydana getiren nedene ilişkin teşhisi koymak mümkün olur. 

Fiziksel muayene sırasında vücutta ödem oluşan bölgeler incelenerek tanı desteklenir. Kalp yetmezliğine ilişkin semptomlar bazı farklı kalp ve akciğer hastalıkları ile karıştırılabileceğinden, ayırt edici detaylı tanı testleri uygulanır. Kalp yetmezliği teşhisi konulan kişilere yönelik tedavi sürecine hemen başlanır.

Kalp Yetmezliği Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kalp yetmezliği teşhisi alan hastalarda tedavi sürecinin temel amacı; mevcut sağlık durumunu korumak, hastalığın evresinin ilerleyişini önlemek ve hastanın günlük yaşamını olumsuz şekilde etkileyebilecek komplikasyonları azaltmaktır. Uygulanabilecek tedavi yöntemleri arasında bazı cerrahi operasyonlar ve ilaç tedavileri bulunur. Kalp yetmezliğine yol açan ya da hastalığın şiddetinin artmasına neden olan hipertansiyon, koroner arter hastalığı, aritmi ve diyabet gibi durumlara yönelik ilaç tedavileri, yaşam tarzı değişiklikleri ve tıbbi beslenme tedavisi uygulanabilir. Kalp yetmezliği olan hastalarda genellikle hekimin önerdiği doz ve sıklıkta olmak kaydıyla kalp yetmezliği ilaçlarının kullanılması söz konusudur. Bu ilaçlar sayesinde kalp fonksiyonları iyileştirilir, nefes darlığı ve ödem gibi sorunlar hafifletilebilir. 

Bazı durumlarda ise hastanın durumu ve hastalığın evresi göz önünde bulundurulur. Birkaç ilacın kombinasyonu şeklinde oluşturulacak bir farmakolojik tedavi planının tercih edilmesi de söz konusu olabilir. 

Kalp Yetmezliğinde Kullanılan Cerrahi Tedaviler

Kalp yetmezliğinde ilaç tedavisine ek olarak cerrahi girişim de gündeme gelebilir. Koroner bypass ameliyatı, kalp kapakçığı değişimi ve onarımına ilişkin operasyonlar, kalp pili yerleştirme operasyonu, kalp nakli ve damarlarında tıkanıklık ve darlık söz konusu olan hastalarda uygulanan stent ve balon operasyonları kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan temel cerrahi prosedürlerdir. Söz konusu operasyonların temel amacı, kalpteki yapısal bozukluk ve sertlik gibi sorunların mümkün olduğunca tedavi edilmesi ve hastalığın kötüleşmesine neden olabilecek faktörlerin ortadan kaldırılmasıdır.

Kalp yetmezliği, yaşamı tehdit eden son derece ciddi bir hastalıktır. Ancak erken teşhis koyulan, hekim önerilerine uyum sağlanan ve gerekli tedavi eksiksiz bir şekilde uygulanan durumlarda hastalığın neden olabileceği riskler minimize edilerek hastanın günlük yaşam kalitesi artırılabilir. 

Kalp Yetmezliği Son Evre Belirtileri Nelerdir?

Kalp yetmezliği son evre belirtileri hastalar açısından son derece ciddi bir sağlık sorununun işaretçisi olabilir. Bu belirtiler genellikle acil tıbbi müdahale gerektirmektedir. İleri devre kalp yetmezliği belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Son evre kalp yetmezliği yaşayan hastalar, basit günlük aktiviteler sırasında dahi aşırı nefes darlığı yaşayabilir, hatta dinlenirken bile zorluk çekebilir.
• Kalp yetmezliğinin son evresindeki hastaların enerjileri düşüktür ve hızlı bir şekilde yorulurlar. Dinlendikten sonra dahi enerjilerini toplamakta zorlanırlar.
• Vücutta sıvı birikimi sonucu ellerde, ayak bileklerinde, bacaklarda ve karın bölgesinde şişme yaşanabilir. Ödem dolayısıyla hastaların kıyafetleri dar gelebilir. 
• Kalp yetmezliğinin son evresinde, karın bölgesinde sıvı birikimi artarak karın bölgesinde şişliğe yol açabilir. 
• Son evre kalp yetmezliği yaşayan hastaların yaygın yaşadığı problemlerden biri de, geceleri sık sık idrara çıkma ihtiyacıdır. Bunun nedeni, vücudun biriken sıvıyı atmaya çalışmasıdır.
• Kalp yetmezliğinin ilerlemesiyle birlikte kas kaybı ve güçsüzlük gelişmesi olasıdır. Bunun sonucunda hastalar günlük aktivitelerini yerine getirme zorluğu yaşayabilir. 
• Son evre kalp yetmezliği hastalarında gece terlemesi de görülebilir. Gece terlemesi, vücudun sıvı dengesizliğine bağlı olan bir durumdur. 
• Sindirim sorunlarına bağlı olarak mide bulantısı ve kusma yaşanabilir.
• Yetersiz oksijen ve kan dolaşımına bağlı olarak zihin berraklığı azalabilir ve konsantrasyon sorunları yaşanabilir.
• Son evre kalp yetmezliği dolayısıyla kalp ritim bozuklukları, baş dönmesi ve bayılma görülebilir.