Periferik arter hastalığı (PAH), vücutta kalp dışında kalan damarlarda meydana gelen tıkanıklık veya daralmayı tanımlamaktadır. Genellikle bacaklardaki arterlerde oluşan bu hastalık, kanın bu bölgelere yeterince ulaşamamasına yol açar.
Sonuç olarak, kan dolaşımının azalması, oksijen ve besin maddelerinin yeterince taşınamaması gibi sorunlar ortaya çıkar.
PAH, kalp hastalıkları ve felç gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilecek bir durumdur. Bu hastalık, genellikle ateroskleroz (damar sertliği) nedeniyle gelişir, yani damarlar yağ, kolesterol ve diğer maddelerle tıkanır.
Periferik arter hastalığı, tedavi edilmediği takdirde bacaklarda ağrı, yürümekte zorluk, cilt değişiklikleri ve en kötü durumda bacak kaybına kadar gidebilen sonuçlara neden olabilir.
Bu hastalık, genellikle 50 yaş ve üstü kişilerde, sigara içenlerde, diyabeti olanlarda ve yüksek tansiyon gibi kardiyovasküler sorunları olan bireylerde daha yaygın görülür.
Periferik Arter Hastalıkları İstanbul
Aort damarından çıkarak kafa, kol, bacak ve organlara temiz kan götüren atar damar dallarıyla bunlardan gelen kirli kanın kalbe götürülmesi için ana toplardamara bağlanan toplardamar dalları periferik damarlar olarak adlandırılır.
Bu damarlarda çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan ve kan akışını kısıtlayan ya da engelleyen durumlar periferik damar hastalıkları kapsamında değerlendirilir.
Kafa, kol, bacak ve organlara kan taşıyan arterlerde aterosklerozdan kaynaklanan plak oluşumları periferik arter hastalıklarına neden olur. Yağ, kalsiyum, kolesterol, lifli doku ve kandaki diğer maddeler ateroskleroz olarak bilinen plakları oluşturur.
Tüm arterleri etkileme riski bulunan periferik arter hastalığı en sık bacaklara giden arterlerde ortaya çıkar. Plak oluşumlarına bağlı olarak daralan atardamardan kan geçişinin kısıtlanması etkilediği bölgelerde ağrılar oluşmasına yol açabilir.
Periferik arter hastalığının ortaya çıkmasına neden olan temel etken aterosklerozdur. İnflamasyon, romatizmal hastalıklar, çeşitli damar yaralanmaları ve bağışıklık sistemi hastalıkları gibi etkenler bu sürecin hızlanmasına neden olabilir.
Periferik arter hastalığının ilerleme süreci plağın oluştuğu yer, hastanın aile öyküsü, yaşam tarzı alışkanlıkları, hastanın diğer sistemik hastalıkları gibi pek çok farklı etkene göre kişi özelinde değişiklik gösterebilir.
Bu kapsamda ateroskleroza neden olan risk faktörlerinin aynı zamanda periferik arter oluşumuna zemin hazırladığı da ifade edilebilir.
Periferik Arter Hastalığı Nedir?
Periferik arter hastalığı (PAH), kan damarlarının daralması ve tıkanması nedeniyle kanın vücutta düzgün bir şekilde dağılmasını engelleyen bir hastalıktır. Bu hastalık, genellikle bacaklardaki damarları etkiler, ancak kollar da dahil olmak üzere vücudun diğer bölgelerindeki damarlar da etkilenebilir.
Periferik arter hastalığının nedeni, damarların duvarlarında biriken plakların damarların daralmasına ve tıkanmasına neden olmasıdır. Bu plaklar, yağlar, kolesterol ve diğer maddelerden oluşur.
Periferik arter hastalığı, vücudun önemli bölgelerine kan akışını sınırlayarak, oksijen ve besin maddelerinin organlara ulaşmasını engeller. Bu da zamanla doku hasarına ve ciddi sağlık problemlerine yol açabilir.
PAH’nin tedavi edilmemesi durumunda, bacaklarda ağrı, kramp, hissizlik, yara iyileşme zorlukları ve daha ciddi komplikasyonlar meydana gelebilir.
Periferik Arter Hastalığı Belirtileri
Periferik arter hastalığının belirtileri, hastalığın şiddetine ve damar tıkanıklığının ne kadar ilerlediğine bağlı olarak farklılık gösterebilir. Erken evrelerde hastalık genellikle belirti vermez ve yalnızca ileri seviyelere gelindiğinde kendini göstermeye başlar.
Ancak, hastalığın daha ileri aşamalarında vücutta önemli ve rahatsız edici belirtiler ortaya çıkabilir.
- Özellikle yürürken veya egzersiz yaparken bacaklarda ağrı ve kramp hissi oluşur.
- Bu durum “intermittent claudication” olarak adlandırılır ve damarların oksijen taşıma kapasitesinin azalması nedeniyle meydana gelir.
- Kan akışının azalması nedeniyle bacaklar daha çabuk yorulabilir. Günlük aktiviteler sırasında halsizlik hissedilebilir.
- Tıkanan damarlar nedeniyle bacaklarda ısı düşebilir ve bacaklar soğuyabilir.
- Damar tıkanıklığı ilerledikçe, bacaklarda deri renginde değişiklikler olabilir. Cilt soluk, mavi veya kırmızımsı bir ton alabilir.
Damar tıkanıklığına bağlı olarak bacaklarda oluşan yaralar daha uzun sürede iyileşebilir. Tedavi edilmediği takdirde, kaslar zayıflayabilir ve hareket kaybı oluşabilir.
Kan akışının tamamen engellenmesi durumunda, ayak parmaklarında solukluk veya morarma görülebilir. Bu belirtileri yaşadığınızı düşünüyorsanız Muayenehanemizle iletişime geçerek detaylı bir muayene için randevunuzu oluşturabilirsiniz.
Belirtileri daha detaylı incelemek isterseniz Periferik Arter Hastalığı Belirtileri sayfamız sizin için faydalı olabilir.
Damar tıkanıklığı, sadece bacaklarla sınırlı kalmayıp vücudun birçok bölgesinde sağlık sorunlarına yol açabilir. Damar Tıkanıklığı Belirtileri Nelerdir? içeriğimizden detaylara ulaşabilirsiniz.
Periferik Arter Risk Faktörleri
Periferik damar hastalığı için bilinen risk faktörleri damar sertliği yani ateroskleroz ile aynı olup şu şekilde sıralanabilir:
- Kanda LDL kolesterol ve trigliserit düzeylerinin yüksek olması,
- Kanda HDL kolesterol düzeyinin düşük olması,
- Sigara kullanımı,
- Şeker hastalığı,
- Hastada ya da ailesinde hipertansiyon öyküsü,
- Hastanın ailesinde damar sertliğine bağlı hastalık öyküsü,
- Aşırı kilo.
Periferik Arter Hastalığı Kimlerde Görülür?
Periferik arter hastalığının görülme sıklığı aile geçmişinde bu hastalık öyküsü bulunan kişilerde daha fazladır. Bunun yanı sıra; periferik arter hastalığının sık görülmesine neden olan diğer etkenler şu şekildedir:
- İleri yaş,
- Sigara kullanımı,
- Erkek cinsiyet,
- Diyabet,
- Hipertansiyon,
- Kan yağları ve kolesterol düzeyinin yüksekliği,
- Düzensiz beslenme,
- Hareketsiz yaşam tarzı,
Periferik Arter Hastalıkları
Periferik arter hastalıkları, kan damarlarının daralması ve tıkanması sonucu gelişen bir dizi sorunu içerir. Bu hastalıklar, vücudun çeşitli bölgelerinde damar tıkanıklığına yol açarak kan akışını engeller.
Periferik arter hastalıkları, genellikle bacaklarda oluşur, ancak kol, boyun ve karın bölgelerinde de görülebilir.
Bacak Periferik Arter Hastalığı
Bacak periferik arter hastalığı, bacaklardaki damarların daralması sonucu ortaya çıkar. Bu hastalık, bacaklarda ağrı, kramp ve diğer şikayetlere yol açar.
Genellikle bu hastalık, bacaklara yeterli kan akışının sağlanamamasına neden olur. Başlıca belirtileri arasında bacaklarda yürürken hissedilen ağrı, yorgunluk ve kas spazmları yer alır. Zamanla, bacaklarda iyileşmeyen yaralar ve deri değişiklikleri de görülebilir.
Bacak periferik arter hastalığı, genellikle sigara içme, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol gibi risk faktörleriyle ilişkilidir.
Tedavi edilmediğinde, ciddi komplikasyonlar gelişebilir, hatta bacaklarda gangren gibi durumlar görülebilir. Erken tedavi ile hastalığın ilerlemesi engellenebilir.
Bu hastalığın belirtilerinden biri olan bacak ağrısının tedavisi hakkında bilgi sahibi olmak için Bacak Ağrısının Tedavisi Nasıl Yapılır? yazısını okuyabilirsiniz.
Karotis Arter Hastalığı
Karotis arter hastalığı, boyundaki damarların daralması sonucu ortaya çıkar. Boyundaki karotis damarları, beyne kan taşıyan ana damarlardır. Bu damarların daralması, beynin oksijenli kan almasını zorlaştırır.
Sonuç olarak, felç riski artar. Bu hastalık, genellikle aterosklerozun bir sonucu olarak gelişir ve çoğu zaman belirti vermez. Ancak, bazen ani baş dönmesi, görme kaybı veya konuşma güçlüğü gibi semptomlar görülebilir.
Karotis arter hastalığının tedavisi genellikle ilaçlarla yapılır, ancak şiddetli vakalarda cerrahi müdahale gerekebilir. Karotis arter hastalığının tedavi edilmemesi, kalıcı beyin hasarlarına ve felce yol açabilir.
Mesenterik Arter Hastalığı
Mesenterik arter hastalığı, karın bölgesindeki damarların daralması sonucu gelişir. Bu damarlar, bağırsaklara kan sağlayan ana damarlar olup, daralmaları sindirim sistemi üzerinde büyük bir etkisi olabilir.
Bu hastalık, genellikle karın bölgesinde şiddetli ağrılarla kendini gösterir. Yemeklerden sonra ağrı daha da şiddetlenebilir ve sindirim sorunlarına yol açabilir.
Mesenterik arter hastalığı, uzun süre tedavi edilmediğinde, bağırsaklarda kan akışının kesilmesi sonucu dokuların ölmesine ve bu bölgedeki organlarda kalıcı hasarlara yol açabilir.
Tedavi, damarların açılması veya bypass operasyonlarıyla yapılabilir.
Renal Arter Hastalığı
Renal arter hastalığı, böbrekleri besleyen damarların daralması sonucu oluşur. Bu durum, böbreklerin normal şekilde kan alamamasına ve dolayısıyla böbrek fonksiyonlarının olumsuz etkilenmesine yol açar.
Renal arter hastalığı, genellikle yüksek tansiyon ve ateroskleroz gibi durumlarla ilişkilidir. Başlıca belirtiler arasında yüksek tansiyon, böbreklerde ağrı ve idrar yapmada zorluklar yer alabilir.
Tedavi edilmediği takdirde, böbrek yetmezliği gibi ciddi sorunlar gelişebilir. Erken teşhis ve tedavi, böbrek sağlığını koruyarak komplikasyonların önlenmesine yardımcı olabilir.
Bu hastalıklar, genellikle ileri yaşta, sigara içenler ve diyabet hastaları arasında daha yaygın görülür. Bunun yanı sıra yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol de bu hastalıkların gelişme riskini artırır.
Periferik Arter Hastalığı Tedavisi
Periferik arter hastalığının tedavisi, hastalığın şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna ve belirtilerine göre değişir. Tedavi yöntemleri genellikle ilaç tedavisi, yaşam tarzı değişiklikleri, egzersiz ve bazı durumlarda cerrahi müdahaleyi içerir.
PAH tedavisinde kullanılan ilaçlar, kan basıncını düzenlemeye, kanın pıhtılaşmasını engellemeye ve damarları rahatlatmaya yönelik olabilir. Ayrıca, kolesterol seviyelerini düşürmeye yardımcı olan ilaçlar da kullanılabilir.
- Sigara içmenin bırakılması,
- Aşırı alkol tüketimi azaltılması
- Stresten uzak durulması
- Sağlıklı bir diyete geçiş,
- Düzenli egzersiz ve kilo kontrolü gibi yaşam tarzı değişiklikleri, PAH’nin tedavisinde önemli rol oynar.
Düzenli egzersiz yapmak, bacaklarda kan akışını artırabilir ve ağrıyı azaltabilir. Ayrıca, yürüyüş gibi düşük egzersizler, damar sağlığını iyileştirebilir. Daha ciddi durumlarda, damar tıkanıklığını açmak için cerrahi müdahale gerekebilir. Bu işlemler, stent yerleştirme veya bypass cerrahisi gibi yöntemleri içerebilir.
Angioplasti prosedürü daralmış damarı genişletmek için bir balon kullanır ve damar duvarlarını açar. Angioplasti genellikle başarılı sonuçlar verir ve hastaların iyileşmesini hızlandırır.
Periferik Arter Hastalığı Ameliyatı
Periferik arter hastalığının ileri evreleri, damar tıkanıklığı çok şiddetli olabilir ve bu durumda cerrahi müdahale gerekebilir. PAH ameliyatları, genellikle tıkanan damarları açmayı, kan akışını yeniden sağlamak amacıyla yapılır.
Bypass Cerrahisi
Bu cerrahi işlem, tıkalı damarların etrafından yeni bir yol açarak kanın doğru bir şekilde akmasını sağlar. Bu yöntem, özellikle bacaklarda meydana gelen ciddi tıkanıklıklar için uygulanır.
Stent Yerleştirilmesi
Stent, daralmış damara yerleştirilen bir tüp şeklindeki cihazdır. Bu cihaz, damarları açık tutarak kanın geçişini sağlar.
Endarterektomi
Bu işlem, damarların iç kısmındaki tıkanmış plakların cerrahi olarak çıkarılmasını içerir.
PAH ameliyatları, genellikle hastanın genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak planlanır. Cerrahi müdahale, damar tıkanıklığının ileri seviyelerde olduğu durumlarda olumlu olabilir.
Tedavi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Periferik arter hastalığı sonrası dikkat edilmesi gerekenler uygulanan tedavi özelinde farklılaşabilmekle birlikte bu noktada belirleyici hasta özelinde doktor tavsiyelerine uyulmasıdır.
Tedaviyi izleyen ilk 24 saat yatak istirahati yapan hastalar olası bir komplikasyon gelişme riskine karşın kontrol altında tutulurlar. Bu süreçte aspirin ya da pıhtılaşmayı önleyici ilaçlar kullanmaları gerekebilir.
İyileşme sürecinde bol su tüketilmeli, birkaç gün süreyle ağır kaldırılmamalı ve sağlıklı bir iyileşme süreci yaşanması için doktor tavsiyelerine eksiksiz bir şekilde uyulmalıdır.
Periferik arter hastalığına sahip bireyler için uygun doktor seçimi oldukça önemlidir. Hangi doktora başvurmanız gerektiğini öğrenmek için Periferik Arter Hastalığı İçin Hangi Doktora Gidilir? sayfamıza göz atabilirsiniz.
Periferik Arter Hastalığı Egzersizleri
Periferik arter hastalığı egzersizleri, hastalığın seyrini iyileştirmede önemli bir rol oynar. Düzenli egzersiz yapmak, kan akışını artırarak bacaklardaki ağrıyı azaltabilir. PAH hastaları için önerilen egzersizler;
- Günde 30 dakika yürüyüş yapmak, bacaklardaki kan akışını iyileştirebilir ve ağrıyı azaltabilir.
- Bisiklete binmek, bacak kaslarını güçlendirebilir ve kan dolaşımını artırabilir.
- Yüzme, düşük egzersizlerden biri olarak bacaklardaki kan akışını artırabilir ve eklemleri zorlamaz.
Egzersiz yaparken, Muayenehanemizde verilen önerilerine uymak önemlidir. Ayrıca, egzersiz sırasında aşırı yorulmamak, vücudu dinlendirmek ve herhangi bir ağrı hissedildiğinde egzersizi sonlandırmak gerekir.
Periferik Arter Hastalığına Hangi Bölüm Bakar?
Periferik arter hastalığına bakan bölüm kardiyoloji ve damar cerrahisi (fleboloji) uzmanlarıdır. PAH, damarlarla ilgili bir hastalık olduğundan, damar cerrahları ve kardiyologlar bu hastalığın teşhis ve tedavisinde önemli rol oynar.
Ayrıca, hastaların yaşam tarzı değişiklikleri ve egzersiz önerileri konusunda da bir fiziksel terapistten veya diyetisyenden destek alması gerekebilir.
Muayenehanemizde Doç. Dr. Macit Bitargil kalp ve damar cerrahisi konusundaki uzmanlığıyla hastaların tedavi süreçlerini başarıyla yürütmektedir.
Bacak Damar Tıkanıklığı Nerelerde Daha Çok Görülür?
Bacak damar tıkanıklığı genellikle bacaklardaki büyük arterlerde görülür. Bacak damar tıkanıklığının en sık görüldüğü bölgeler aşağıda sıralanmıştır:
Femoral Arterler: Bacaklardaki en büyük arterlerden biri olan femoral arterler, bacak damar tıkanıklığı için sıkça etkilenebilen bölgelerdir.
Popliteal Arter: Bacakların arka kısmında dizin hemen altında bulunan popliteal arter, tıkanıklığa açık bir başka bölgedir.
İliak Arterler: Leğen kemiği bölgesinde yer alan iliak arterler, bacaklara kan taşıyan büyük arterlerdir. Bu arterlerdeki tıkanıklıklar da bacak damar tıkanıklığına neden olabilir.
Tibial Arterler: Bacakların alt kısmına kan taşıyan tibial arterlerin tıkanıklığı da bacaklarda dolaşım sorunlarına yol açabilir.
Periferik arter hastalığı, özellikle bacak damarlarında daralma ya da tıkanıklık sonucu ortaya çıkar. Bacaklarda görülen bu tip damar sorunları hakkında daha fazlasını öğrenmek için Bacak Damar Tıkanıklığı Kalbi Etkiler mi? başlıklı içeriğimize göz atabilirsiniz.
Bacak Damar Tıkanıklığı Ne Tür Sorunlara Yol Açar?
Bacak damar tıkanıklığı, kan akışının bacaklara sağlıklı bir şekilde ulaşmasını önler ve çeşitli sağlık sorunları oluşmasına neden olabilir. Bacak damar tıkanıklığı olan hastalarda yürüme sırasında ağrı, kramp ya da zorlanma hissi ortaya çıkabilir.
Bu durumun nedeni; bacaklardaki kaslara yeterli oksijen ve besin taşınmasının kısıtlanmasıdır. Bacakta yeterli kan akışı olmadığından dolaşım sorunlarına bağlı olarak renk değişiklikleri, şişlikler ve cilt sorunları yaşanabilir.
Bacak damar tıkanıklığı durumunda görülen yetersiz kan akışı dolayısıyla bacaklarda yara iyileşmesi zorlaşabilir. Ayrıca bacaklarda yaralar oluşabilir. Şiddetli ve tedavi edilmeyen durumlarda, bacak dokularında hasar ve kangren gelişebilir.
Yara iyileşme sorunları ve doku hasarı, aynı zamanda bacaklarda enfeksiyon riski artabilir. İleri seviyedeki bacak damar tıkanıklığı vakalarında kalp hastalığı ve inme gibi sistemik sorunların artması söz konusu olabilir.
Hangi Hastalıklar Bacak Damar Tıkanıklığı İle Karışabilir?
Bacak damar tıkanıklığının en belirgin şikayeti ağrı olduğundan bacakta ağrı ve his kaybına neden olan pek çok hastalık bacak damar tıkanıklığı ile karışabilir.
Bunlar arasında bel fıtığı ve omurga sorunları, kalça ekleminde kireçlenme, psoas tendiniti, derin ven trombozu, siyatik, reynoud sendromu ve buerger hastalığı ilk sıralarda gelir.
Bacak damar tıkanıklığı, belirtileri ve bulguları bakımından başka hastalıklarla karışabilse de; ayırıcı tanı, bir hastalığın belirtilerinin başka benzer hastalıklardan ayrılması ve doğru teşhisi koymak için yapılan değerlendirme sürecidir.
Doğru teşhis için doktorlar genellikle hastanın tıbbi geçmişini inceleyerek, fizik muayene yaparak ve gerektiğinde görüntüleme testleri (ultrason, anjiyografi, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme) kullanarak ayırıcı tanı yaparlar.
Periferik Arter Hastalıkları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Periferik Arterler Nelerdir?
Kalp dışındaki diğer tüm dokulara ve organlara giden arterler periferik arter olarak adlandırılmaktadır. Dolaşım sisteminin en önemli parçası olan damarlar bulundukları yere ve görevlerine göre farklı farklıdır. Atardamar yani arter kalpten pompalanan ve oksijen bakımından zengin kanın vücuttaki tüm dokulara ve organlara taşınmasını sağlayan kan damarlarıdır. Besin ve hormonların vücut içinde dolaşması görevini üstlenen arterlerde görülebilen sağlık sorunlarının başında periferik arter hastalığı gelir. Erken dönemde tedavi edilmezse felç ve kalp krizi gibi ciddi sağlık sorunları oluşması riski vardır.
Periferik Arter Hastalığı Tanı Yöntemleri
Periferik arter hastalığı nabız muayenesi, kol-bacak endeksi olarak adlandırılan kol ve bacak tansiyonlarının ölçümüyle hesaplanan değerle kolayca koyulabilir. Muayene sonucu periferik arter hastalığı olduğu düşünüldüğünde renkli Doppler ultrasonografi ve ilaçlı bilgisayarlı tomografiyle tanı kesinleştirildikten sonra tedavi planlaması yapılır. Bacak atardamarlarındaki tıkanıklıklara ilişkin şikayetler arasında yer alan kas ağrısı ve bel fıtığı diğer rahatsızlıklarla karıştırılabilmektedir. Toplardamarlarda yer alan problemler atardamar tıkanıklıklarını maskeleyebilmekte ve mevcut durumun gözden kaçmasına neden olabilmektedir.
Bacak Damar Tıkanıklığı Nasıl Geçer?
Periferik arter hastalığı başlangıç aşamasındayken genellikle hastanın yaşam tarzı alışkanlıklarında değişiklik yapılması ve medikal tedavi uygulanması gündeme gelebilir. İlerlemiş periferik arter hastalığı vakalarında dokularda zarar oluşumunun önlenmesi için girişimsel ya da cerrahi prosedürler uygulanabilir. Anjioplasti ya da stent büyük arterlerde oluşan tıkanıklıklar için tercih edilebilen daha az invaziv bir yöntemdir. Diğer bir yöntem olan bypass ameliyatı kapsamında vücudun farklı bir yerinden alınan toplardamar ya da greft kullanılarak tıkanmaya da darama olan bölümün ilerisine kan akışının olması sağlanır. Endarterektomi kapsamında tıkanıklığa neden olan plak parçası çıkarılarak sorun çözümlenir.
Periferik Arter Hastalığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Periferik arter hastalığı tedavi edilmediği durumlarda zaman içerisinde hastalık ilerler. Yetersiz kan akışına bağlı olarak dokularda çok ciddi hasarlar ortaya çıkabilir. Bu da kişinin sağlığını önemsiz yönde etkileyen bir faktör haline gelebilir. Periferik arter hastalığının neden olduğu tıkanıklık sonucunda bacağın kangrenleşmesi söz konusu olabilir. İlerleyen aşamalarda bacağın kesilmesine ya da ampütasyona kadar gidebilen durumu önlemek için uygun tedavi yöntemi belirlenmeli ve vakit geçirmeksizin uygulanmalıdır.
Bacak Damar Tıkanıklığına Ne İyi Gelir?
Periferik arter hastalığı olan kişiler eğer sigara kullanım alışkanlıkları varsa sigara kullanımına son vermelidir. Ayrıca tansiyon ve şeker değerleri kontrol altında tutulmalıdır. Aynı şekilde hastalar Akdeniz mutfağı tarzında beslenme programı uygulamalı ve mutlaka düzenli olarak egzersiz yapmalıdır. Periferik arter hastalığı olan kişiler için ideal egzersiz haftada en az 3 gün 30 dakikalık yürüyüşler yapılması olarak kabul edilir. Tüm bunların yanı sıra hastalar tıbbi kontrollerini kesinlikle aksatmamalıdır.
Bacak Damarlarınızla Kalbiniz Arasındaki Bağlantı Nedir?
Periferik arter hastalığı ya da koroner arter hastalığından biri sizde varsa, diğeri için yüksek risk altında olduğunuz açıkça ifade edilebilir. Çünkü bu iki hastalık için çakışan risk faktörlerinden bahsedilebilir. Sigara içmek, yüksek kolesterol, obezite, diyabet, ileri yaş, hipertansiyon ve hareketsiz bir yaşam sürdürmek gibi unsurlar hem periferik arter hem koroner arter hastalığı riskini artırır. En yüksek koroner arter hastalığı ve periferik arter hastalığı riski taşıyanlar sigara içen kişiler olmaktadır.
Tıkanıklık Kendi Kendine Ortadan Kalkar mı?
Hayır, tıkanıklık kendi kendine ortadan kalkmaz. Ancak, zaman içerisinde yeni kılcal damarların ortaya çıkmasıyla bacağa giden kan akımının artması söz konusu olabilir. Bunun yanı sıra bacak kasları da, kendilerini azalan kan akımına adapte edebilir. Genel olarak değerlendirildiğinde 2 ila 3 aylık bir süre içerisinde ağrı şikayetinin gerilemeye başladığı görülebilir. Diğer yandan ağrı gerilemiş olsa dahi doktor kontrolleri kesinlikle ihmal edilmemeli ve doktorun gerek tedavi gerek yaşam tarzı değişiklikleri konusundaki kararlarına koşulsuz bir şekilde uyulmalıdır.
Periferik Arter Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Periferik arter tedavisi amacıyla ilk etapta yaşam tarzı alışkanlıklarının optimize edilmesi amaçlanır. Hasta sigara kullanıyorsa sigarayı bırakmalı, kan yağı kontrol altında tutulması ve şeker hastası ise kan şekeri değerleri düzenlenmelidir. Başlangıç aşamasındaki periferik arter hastalığında genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve medikal tedavi yeterli olur. Kasların oksijeni daha etkin şekilde kullanabilmesi için düzenli egzersiz yapılmalıdır. Düzenli egzersiz aynı zamanda kollateral dolaşımın gelişmesini hızlandırma etkisine de sahiptir.
İlerlemiş periferik arter hastalığında dokularda zarar gelişmesini önlemek için girişimsel ya da cerrahi prosedürler gündeme gelebilir. Bu kapsamda uygulanabilecek yöntemlerden biri anjiyoplastidir. Anjiyoplasti (stent) açık cerrahiye oranla daha az invazivdir. Koldan ya da kasıktan girilir ve atardamar üzerine kateter yerleştirilir. Böylece darlık olan bölgeye balon gönderilir. Balon bölgede birkaç kez şişirilip söndürülür ve damar genişletilir. Genişliği korumak için “stent” olarak adlandırılan küçük bir metal kafes tüp yerleştirilir.
Bypass ameliyatında vücudun farklı yerinden alınan toplardamar ya da sentetik damar (greft) kullanılır. Bu sayede damarın daralma ya da tıkanma olan bölümünün ilerisine kan akışı sağlanır. Endarterektomi yönteminde ise atardamardaki tıkalı bölge üzerine kesi yapılır. Tıkanıklığa neden olan plak parçasının çıkarılmasıyla kan akımı düzeltilebilir.
Periferik Arter Tedavisi Gerekli midir?
Periferik arter hastalığının tedavisi; sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları edinilmesi, ilaçla tedavi ve ameliyat olmak üzere üç farklı başlık altında toplanabilir. Uygulanan tedavilerin amacı kalp krizi ve felç riskini azaltmak, kladikasyo belirtilerini hafifletmek ve olası komplikasyonları önlemektir. Uygulanacak tedavi ise hasta özelinde fiziki muayene bulgularına, semptomlara ve risk faktörlerine göre belirlenir.
Periferik arter hastalığı tedavisi, hastalığın ilerleyişini yavaşlatabilir ya da durdurabilir, aynı zamanda olası bir komplikasyon riskini azaltabilir. Periferik arter hastalığı tedavi edilmezse hastalık ilerleyebilir. Yetersiz kan akışı nedeniyle ciddi doku hasarlarıyla karşı karşıya kalınabilir. Hatta ileri düzeydeki periferik arter hastalığı vakalarında ampütasyon gerekliliği dahi söz konusu olabilir.
Periferik arter hastalığı, damar tıkanıklığı ve daralması nedeniyle ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bir durumdur. Ancak, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalık yönetilebilir ve hastalar sağlıklı bir yaşam sürdürebilirler.
PAH’nin tedavisinde, ilaçlar, egzersiz ve cerrahi müdahale gibi çeşitli yöntemler kullanılabilir. Bu hastalık, erken teşhis ve doğru tedaviyle önlenebilir ve tedavi edilebilir.
Doç. Dr. Macit Bitargil’in kalp ve damar cerrahisi alanındaki tecrübelerinden yararlanmak, sağlık problemlerinize doğru tedaviler bulmak için Muayenehanemizle iletişime geçebilirsiniz.
