Tıbbın kalp ve kalp damarlarıyla ilgilenen alanı kardiyoloji olarak adlandırılır. Kardiyoloji kalp ve kalbi besleyen damar hastalıklarının tanısı, tedavisi ve takibi ile ilgilenmekte olup kardiyoloji alanında eğitim alan hekimler kardiyolog olarak anılır.

Kardiyologlar kalpteki ritim bozuklukları, kalbin duvar yapısındaki anormallikler, hipertansiyon, kalp krizi ve kalp yetmezliği ile ilgilenir. Bu hastalıkların tanısında ve tedavisinde anjiografi ve ilaç kullanımı söz konusu olabilir.

Varis Tedavisini Kim Yapar?

Vücuttaki damarların tümü birbiriyle bağlantılıdır ve varis bir damar hastalığıdır. Damarların birbiriyle bağlantılı olması nedeniyle herhangi bir damarın tedavisi temel olarak tüm vücut sistemini etkiler. Bunun doğal bir sonucu olarak varis tedavisi vücudun tüm damar sistemine hakim kalp damar cerrahları tarafından yapılmalıdır. Varis ameliyatları sırasında herhangi bir olumsuzluk halinde hastanın damarları içinde pıhtı olup kalbe ya da akciğerlere pıhtı atabilir. Bu durumda kalp damar cerrahlarının uzmanlığı ve deneyimi devreye girer. Bu nedenle varis tedavisi yalnızca kalp damar cerrahları tarafından yapılmalıdır.

Varis Nedir?

Varis basit şekliyle cilt altındaki toplardamar genişlemesi olarak ifade edilebilir. Varis derinin altında mavi renkli, bükülmüş ve genişlemiş bir şekilde görünür. Başlangıç aşamasında varis estetik açıdan hoşnutsuzluğa neden olmakla birlikte ilerleyen dönemlerde ağrıya ve kişinin yaşam kalitesinin olumsuz yönde etkilenmesine neden olabilir.

Damarlar genişledikçe vücutta şişlikler görülebilir. Ancak varis bulguları arttıkça büyük damar paketleri ve damar çatlamalarıyla karşı karşıya kalınabilir. Varis görülme sıklığı yaşla doğru orantılı olarak artar.

Varis Kimlerde Görülür?

Varis her yaş grubundan kadında ve erkekte görülebilen bir sorun olmakla birlikte kadınlarda görülme sıklığı erkeklere göre daha fazadır. Ailesinde varis öyküsü olanlar yani genetik olarak yatkınlığı bulunanlar kişilerde varis daha yaygındır. Gebelik, aşırı kilo, uzun süre ayakta kalma, menopoz, toplardamar tıkanıklığı ve toplardamardaki kapak yetersizlikleri de varis sorunu yaşanmasına neden olabilir.

Varis Neden Olur?

Toplardamar kapakçığında yetmezlik oluşması durumunda kan devamlı olarak geri çekilerek göllenir. Bu nedenle damarda basınç artışı ve şişlik ortaya çıkabilir. Zaman geçtikçe genişlemenin artması sonucu kıvrılmalar görülebilir. 

Varis oluşumunda etkili olan diğer faktörler şu şekilde sıralanabilir:

• Hamilelik
• Aşırı kilo
• Uzun süreler boyunca ayakta kalmak
• Genetik yatkınlık
• Doğum kontrol hapları
• Dar giysiler giyilmesi
• Kabızlık
• Yaş alma

Varis Belirtileri Nelerdir?

Varis her hastada şiddeti aynı olmamakla birlikte bazı belirtilerle kendini gösterir. Varis belirtilerini şu şekilde sıralam mümkündür:

• Bacaklarda ağrı
• Bacaklarda mavi ve/veya mor şişlikler
• Bacaklarda şişlik
• Bacaklarda uyuşukluk
• Bacaklarda ağırlık
• Kaşıntı

Varis Çeşitleri Nelerdir?

Toplardamarda meydana gelen kapak hasarlarıyla birlikte aşağı yönlü basınçlı kan akımı diğer bir deyişle venöz yetmezlik farklı boyutlarda varis sorunu yaşanmasına neden olabilir. Yapılan sınıflandırmalara bağlı olarak üç varis tipinden bahsetmek mümkündür.

Kılcal Damar Varisleri (Telenjiektazi)

Çapları 1 ila 2 mm’den küçük olan kırmızı – mor renkli kılcal damar varisleri deride kabarıklığa neden olmaz. Genellikle kılcal damar çatlamasına bağlı olarak ortaya çıkar. Kılcal damar varisleri görüntü olarak örümcek ağını andırır. Hamile ve hormon kullanan genç kadınlarda yaygın olarak görülürler.

Retiküler Varisler

Çoğunlukla diz arkası ve ayak bileği çevresinde kendini gösteren retiküler varisler mavi renklidir ve deride hafif kabarık bir görünüme sahiptir.

Büyük Toplardamar Varisleri

Yeşilimsi bir rengi olan büyük toplardamar deride son derece kabarık bir görünüme sahiptir. Çap bakımından 4 ila 15 mm arasında değişiklik gösteren büyük toplardamar varisleri, varis belirtilerinin tamamını taşır. Bacak bölgesinde bulunan ve safen ven adı verilen büyük toplardamar yetmezliğine bağlı olarak gelişir. 

Varis Tedavisi Nasıl Yapılır?

Varis tedavisi varisin türüne ve derecesine bağlı olarak farklı yöntemlerle tedavi edilebilir. 

Varis Ameliyatı

Varis ameliyatı kapsamında sorunun yaşandığı damar tespit edilir. Ayak bileği ve kasığa atılan küçük kesilerle damar uçları bağlanarak çıkarılır. Varis ameliyatı çoğunlukla genel anestezi altında uygulanan varis ameliyatı varis tedavisi amacıyla uygulanan klasik bir yöntemdir.

Lazer Yöntemi

Varis tedavisi söz konusu olduğunda uygulanabilecek yöntemler arasında ilk sırada lazer yöntemi gelir. Lazer yöntemi kapsamında damara kateterle lazer enerjisi gönderilir. Özellikle kılcal damar varislerinde sorun yaşayan hastalara uygulanan lazer yönteminde, kılcal damarlar yakılır ya da büyük damarlarda damar içeriden yakılır. Varisli damarların zaman içinde küçülmesini ve kaybolmasını sağlar.

Skleroterapi ve Köpük Tedavisi 

İğne tedavisi olarak da bilinen sklerotrapi prosedüründe damar içine iğneyle ilaç verilir. Bu işlemin amacı yetmezlik görülen damarı dondurmak ve etkisiz hale getirmektir. Yüzeysel kılcal damarlara uygulanan bu yöntem ana damarlara uygulanamaz.

Güncel varis tedavileri arasında sık uygulanan yöntem köpük tedavisidir. Köpük tedavisi, skleroterapi tedavisinde kullanılan ilacın havayla temas ettirilip köpürtülmesi daha sonra yetmezlik bulunan damara enjekte edilmesi yoluyla uygulanır. Skleroterapiye oranla köpük tedavisinde kullanılan ilaç miktarı daha azdır. Damar içine verilen ilaç damarı dondurarak etkisiz hale gelmesini sağlar.