Koroner arterler, kalbin çevreleyen atardamarlardır. Hayati önem taşıyan bu damarlar, kalbe ihtiyacı olan kanı taşır. Üç koroner arter sistemi mevcuttur. Bu sistemlerin herhangi birinde oluşan daralma ya da tıkanıklık kan akımının kısmi ya da tamamen kesilmesine neden olur. Bu durum kalbin yeterli kan alamaması ve işlevini tam olarak yerine getirememesine sebebiyet verir. Dolayısıyla koroner arter hastalığının tedavisi ve bu hastalığa karşı alınacak önlemler hayati açıdan büyük önem taşımaktadır. Kişi, yaşam biçimini ve beslenme alışkanlıklarını kalp sağlığını koruyacak şekilde düzenleyerek bu hastalığın önüne geçebilir. Özellikle çok fazla hayvansal gıda tüketen kişilerde, damar içerisine yapışan yağ tabakası, damarların sertleşmesine ve tıkanmasına yol açmaktadır.

Koroner Damarların Tıkanma Nedeni

Koroner damarlarında tıkanıklığın meydana gelmesinin başlıca nedenleri şu şekilde sıralanmaktadır;

•       Genetik yatkınlık
•       Şeker hastalığı
•       Hipertansiyon
•       Kan yağlarının yüksekliği
•       Sigara
•       Düzensiz yaşam
•       Sağlıksız beslenme tarzı
•       Aşırı kilo

Koroner Bypass Ameliyatı Nedir?

Koroner damar tıkanıklığı için uygulanan etkili tedavi yöntemi, koroner bypass ameliyatıdır. Koroner damardaki mevcut tıkanıklığın olduğu yere, vücudun başka bölgesinden alınan yeni damar takılır. Böylece kanın kalbe ulaşması sağlanır. Köprüleme işlemi olarak da adlandırılan bu tedavi sayesinde, kan yeni damar köprüsünü kullanarak kalp kaslarına sağlıklı bir şekilde ulaşır. Koroner bypass ameliyatında işlemin ne kadar süreceği ve hastanın ne kadar süre sonra taburcu olacağı tamamen hastanın bypass sayısına ve risk grubunda olup olmadığına göre değişiklik göstermektedir. Düşük risk grubuna dâhil olan hastalar genellikle 4 ila 6 gün içerisinde taburcu edilirken, yüksek risk taşıyan hastalar kardiyolojiye aktarılarak, günlük gözlemler ışığında 2 ila 4 hafta içerisinde hastaneden ayrılabilmektedir.

Bypass Ameliyatının Gerekliliği ve Taşıdığı Riskler

Bypass ameliyatı öncesinde kalbin durumunu anlayabilmek adına birçok test yapılmaktadır. Kalbin durumunu gösteren röntgen görüntüleri incelenerek, arterlerin tıkanma derecesine bağlı olarak, bypass girişi önerilmektedir. Ameliyat sırasında damarda sorun çözülerek, kan akışı normal haline döndürülür. Fakat nadir de olsa bypass ameliyatının bazı riskleri bulunmaktadır. Bunlar;

•       Solunum problemleri ya da diğer akciğer komplikasyonları
•       Kanama
•       Yara enfeksiyonları
•       Kalp atağı
•       İnme ya da hayatını kaybetme

Bu gibi riskleri içeren bypass ameliyatı için hastanın, profesyonel ve alanında uzman kişilerden destek alması büyük önem taşımaktadır.

Bypass Ameliyatı Öncesi Yapılması Gereken Hazırlıklar

Bypass ameliyatının olumlu ve risksiz bir şekilde geçmesi için kişinin ameliyat öncesinde dikkat etmesi gereken birkaç hazırlık bulunur. Bypass ameliyatı öncesinde yapılması gereken hazırlıklar şu şekilde sıralanmaktadır;

•       Ameliyat olacak kişi eğer sigara kullanıyorsa, hemen bırakması gerekir.
•       Ameliyattan 4-5 gün önce doktor kontrolü çerçevesinde bazı ilaçları kullanmayı bırakmak gerekebilir.
•       Ameliyat sırasında ve sonrasında inme ihtimaline karşın hastanın tüm vücut sistemi belli testlerden geçirilmelidir.
•       Kişinin tıbbi geçmişi öğrenilerek, ameliyat sırasında kullanılacak ilaçlar hakkında bilgiler verilir.
•       Cerrahi müdahale sırasında kusmanın engellenmesi için 1 gece öncesinde hastanın yiyecek ve içecek alımının durdurulması gereklidir.
•       Bypass ameliyatından sonra verilecek olan ilaçlar ve sıvı tedavisi için ameliyat öncesinde kilo ölçümü yapılmalıdır.
•       Ameliyat sırasında enfeksiyonu önlemek adına göğüs, bacak, kol ve kasık bölgelerindeki tüyler traş edilmeli ya da azaltılmalıdır.

Bypass Ameliyatından Sonraki Süreç

Ameliyat sonrasında kişi, yoğun bakım ünitesine alınmaktadır. Bu ünite sayesinde hastanın iyileşmesi yakından izlenebilmektedir. Bu aşamada hasta kendini yorgun, üşümüş ve susamış hissetmektedir. Genellikle ağrı hissedilmez fakat hissedilse bile verilen ağrı kesiciler sayesinde problem ortadan kalkar. Tedavi süresince hastaya birçok tüp ve kablo bağlandığından dolayı, hasta uyandığında yavaş hareket etmelidir. İlk aşamada solunum sağlanması için boğaza takılan tüpten dolayı, hasta konuşamaz. İyileşme hızı hastadan hastaya göre değişiklik gösterse de hasta yoğun bakım ünitesinde birkaç gün kalır. Daha sonra, hasta yoğun bakım ünitesinden, kalbin monitör sayesinde izlenebildiği başka bir yere alınır. Kalp monitörü, kalp hızını ve çalışma durumunu kaydeder. Hastanın idrar çıkışı için ise bir sonda takılır. Bu aşamada iyileşme hızı, sağlık ekibinin yardım ve desteğinin yanı sıra kişinin çabasına göre de değişiklik göstermektedir. Özellikle ameliyat sonrasında solunum egzersizleri, iyileşme hızına katkısı olması açısından önem taşımaktadır.

Bypass Ameliyatı Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Koroner bypass ameliyatı ne kadar önem taşısa da ameliyat sonrasında ne yapılacağı da önemli konulardan biridir. Hastanın hekim tarafından yapılan önerileri dikkate alacak şekilde hayatını devam ettirmesi gerekmektedir. Taburcu olduktan sonra hastaların kendilerine verilen ilaçları düzgün bir şekilde kullanması önem taşımaktadır. Ayrıca kalp ve damar hastalıklarının baş karakteri olan sigaranın da kullanımına son verilmelidir. Kolesterolün yükselmemesi için beslenme düzenine de dikkat edilmelidir. Bu bağlamda özellikle hayvansal yağlardan uzak durulmalıdır. Bunun yanı sıra doktor tarafından önerildiği şekilde günlük düzenli egzersiz yapılmalıdır. Aynı zamanda hastanın durumunu takip etmek adına düzenli hasta kontrolleri ihmal edilmemelidir.