Kapı benzeri bir yapıya sahip olan kalp kapakları kanın tek yöne doğru geçişine izin verir. Kan akımının itici gücüyle açılıp kapanır. Böylece kanın geri kaçışını önler. Kalpteki dört kapaktan biri olan mitral kapak, kalbin sol tarafındaki iki oda arasında yer alır. Sol kulakçığı sol karıncıktan ayıran mitral kapak tam anlamıyla kapanamadığı durumlarda kan sol kulakçığa yani geldiği odaya geri kaçar. Kaçan kanın vücuda gönderilmesini engelleyen bu durum mitral kapak hastalığı olarak adlandırılır. Mitral kapak hastalığı aynı zamanda sık görülen bir kapak rahatsızlığıdır.

Hafif ve orta dereceli mitral kapak hastalığı genellikle herhangi bir şikayete neden olmaz ve tedavi gerektirmez. Bununla birlikte, gelen kanın yarısından fazlasının geri kaçması, mitral kapak hastalığının ileri dereceye ulaştığı anlamına gelir. İleri mitral kapak hastalığı vakalarında vücuda gönderilen kanın miktarında önemli ölçüde azalma olur. Buna bağlı olarak kalbin daha fazla çalışması gerekir. Sonuç itibarıyla çabuk yorulma, nefes darlığı, bacaklarda şişlik ve çarpıntı gibi durumlar ortaya çıkar. İleri aşamada ise kalp yetmezliği oluşur. Kişinin yaşam kalitesi düşer ve günlük aktivitelerin yerine getirilmesi noktasında zorluklar yaşanır.

Mitral Kapak Hastalığı Türleri Neler?

Mitral kapak hastalığı kaçağın nedenine ve oluşum mekanizmasına göre ikiye ayrılır. Uygulanacak tedavinin belirlenmesi noktasında bu sınıflandırma önemlidir.

• Primer yani dejeneratif mitral kapak hastalığında, sorun bizzat mitral kapağın kendisindedir. Romatizmal mitral kapak ve mitral kapak prolapsusu bu tür mitral kapak hastalığına örnek verilebilir.
• Sekonder yani fonksiyonel mitral kapak hastalığında ise kapak aslında sağlam olmakla birlikte kapağın tutunduğu kalp dokusunda sorun vardır. Yeterli destek olmadığından kapak kan kaçırır. Kalp krizi hasarına bağlı olarak kapağın çekilmesi, kalp yetmezliğine bağlı olarak sol karıncığın büyümesi ya da kalpteki ritim bozukluğu nedeniyle sol kulakçığın büyümesi sekonder mitral kapak hastalığına örnektir.

Mitral Kapak Hastalığı Dereceleri Nelerdir?

Mitral kapakta herhangi bir sorun olmamasına karşın çok az bir kaçak olması mümkündür. Bu durum, fizyolojik kaçak olarak adlandırılır. Minimal düzeydeki bu kaçak bir hastalık göstergesi olmadığından diğer bir deyişle tamamen normal olarak değerlendirildiğinden genellikle eko raporunun “Sonuç” kısmında yer almaz.

Patolojik yani normal olmayan kaçaklar ise kaçan kanın miktarına bağlı olarak hafif, orta ve ileri olmak üzere üç farklı dereceye ayrılır. Genellikle orta derece de kendi içerisinde hafif – orta ve orta – ileri olarak sınıflandırılır.

Mitral Kapak Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Mitral kapak hastalığının sık görülen nedeni, mitral kapak prolapsusu yani mitral kapakta çökmedir. Mitral kapakta çökme olduğunda, mitral kapağın yaprakçıklarından biri ya da ikisi kalp her kasıldığında sol kulakçığa doğru bombe yapar. Mitral kapağın sıkı sıkıya kapanmasını engelleyen bu durum kanın geriye kaçmasına neden olabilir.

Bombe yaprakçıkların ya da yaprakçıkları tutan iplikçiklerin yumuşak olmasından kaynaklanır. İplikçiklerin kendiliğinden kopması kaçak oluşmasına yol açabilir. Genetik kökenli bu tür durumların ilerleyip sorun çıkarması uzun yıllar sonunda olabilir.

Bazı kişilerde mitral kapak kusuru doğuştan gelir. Bazı kişilerde ise yaşlılığa bağlı kireçlenmenin fazla olması nedeniyle kapak sertleşir ve düzgün kapanamayabilir. Bakteri enfeksiyonları direkt ya da dolaylı olarak kalp kapaklarında hasara neden olabilir. Romatizmal mitral kapak hastalığı, çocukluk döneminde geçirilen farenjit ya da bademcik enfeksiyonundan yıllar sonra ve her zaman mitral kapak darlığıyla birlikte ortaya çıkar.

Kalp kasının mitral kapağı tutan bölgelerinde kalp krizine bağlı hasar gelişmesi durumunda kapağın desteği azalır ve kaçak gelişebilir. Kalp krizi sonucu oluşan hasarın büyük olması, ani ve şiddetli bir kaçağa neden olabilir. Kaçağın zaman içerisinde yavaş yavaş gelişmesi de mümkündür.

Mitral kapak kalp kaslarına tutunan bir yapı olma özelliğine sahiptir. Kalp kasındaki bozuklukların kapağı etkilemesi de olağan bir durumdur. Atriyal fibrilasyon olarak adlandırılan ritim bozukluğu türünde, mitral kapağın tutunduğu mitral halkanın genişlemesi sonucu kapak uçları birbirinden uzaklaşır ve kaçak meydana gelir. Mitral kapak hastalığı olan bir bireyde sol kulakçığın büyümesiyle atriyal fibrilasyon gelişmesi mümkündür. Diğer bir deyişle mitral kapak hastalığı atriyal fibrilasyona, atriyal fibrilasyon ise mitral kapak hastalığına yol açabilir.

Herhangi bir nedenle kalp yetersizliği gelişmesi ve sol karıncığın büyümesi durumunda mitral kapağın tutunduğu halka genişleyerek kapak uçlarının birbirinden uzaklaşması ve kaçak gelişmesi söz konusu olabilir. Bu durum aynı zamanda sık karşılaşılan mitral kapak hastalıklarından biri olma özelliğine sahiptir. Mitral kapak hastalığı ilerledikçe kalp yetersizliğinin de ilerlemesine bağlı olarak kısır döngü ortaya çıkar.

Bazı kalp yetersizliği türlerinde ise kalbin elektriksel ileti yolunda gelişen sol dal blogu nedeniyle kalbin sol ve sağ duvarlarının eş zamanlı çalışması bozulabilir. Mitral kapak hastalığının gelişmesine neden olan bu durumda, CRT olarak adlandırılan kalp pilleri takılıp kalp duvarlarının eş zamanlı çalışması sağlanabilir. Bu sayede mitral kapak hastalığı düzenlenebilir.