Kapı benzeri bir yapıya sahip olan kalp kapakları kanın tek yöne doğru geçişine izin verir. Kan akımının itici gücüyle açılıp kapanır. Böylece kanın geri kaçışını önler. Kalpteki dört kapaktan biri olan mitral kapak, kalbin sol tarafındaki iki oda arasında yer alır. Sol kulakçığı sol karıncıktan ayıran mitral kapak tam anlamıyla kapanamadığı durumlarda kan sol kulakçığa yani geldiği odaya geri kaçar. Kaçan kanın vücuda gönderilmesini engelleyen bu durum mitral kapak yetmezliği olarak adlandırılır. Mitral kapak yetmezliği aynı zamanda sık görülen kapak hastalığı olma özelliğine sahiptir.

Hafif ve orta dereceli mitral kapak yetmezliği genellikle herhangi bir şikayete neden olmaz ve tedavi gerektirmez. Bununla birlikte, gelen kanın yarısından fazlasının geri kaçması, mitral kapak yetmezliğinin ileri dereceye ulaştığı anlamına gelir. İleri mitral kapak yetmezliği vakalarında vücuda gönderilen kanın miktarında önemli ölçüde azalma olur. Buna bağlı olarak kalbin daha fazla çalışması gerekir. Sonuç itibarıyla çabuk yorulma, nefes darlığı, bacaklarda şişlik ve çarpıntı gibi durumlar ortaya çıkar. İleri aşamada ise kalp yetmezliği oluşur. Kişinin yaşam kalitesi düşer ve günlük aktivitelerin yerine getirilmesi noktasında zorluklar yaşanır.

Mitral Kapak Yetmezliği Türleri Neler?

Mitral kapak yetersizliği kaçağın nedenine ve oluşum mekanizmasına göre ikiye ayrılır. Uygulanacak tedavinin belirlenmesi noktasında bu sınıflandırma önemlidir.

– Primer yani dejeneratif mitral kapak yetersizliğinde, sorun bizzat mitral kapağın kendisindedir. Romatizmal mitral kapak ve mitral kapak prolapsusu bu tür mitrak kapak yetersizliğine örnek verilebilir.
– Sekonder yani fonksiyonel mitral kapak yetersizliğinde ise kapak aslında sağlam olmakla birlikte kapağın tutunduğu kalp dokusunda sorun vardır. Yeterli destek olmadığından kapak kan kaçırır. Kalp krizi hasarına bağlı olarak kapağın çekilmesi, kalp yetmezliğine bağlı olarak sol karıncığın büyümesi ya da kalpteki ritim bozukluğu nedeniyle sol kulakçığın büyümesi sekonder mitral kapak yetersizliğine örnektir.

Mitral Kapak Yetmezliği Dereceleri Nelerdir?

Mitral kapakta herhangi bir sorun olmamasına karşın çok az bir kaçak olması mümkündür. Bu durum, fizyolojik kaçak olarak adlandırılır. Minimal düzeydeki bu kaçak bir hastalık göstergesi olmadığından diğer bir deyişle tamamen normal olarak değerlendirildiğinden genellikle eko raporunun “Sonuç” kısmında yer alma.

Patolojik yani normal olmayan kaçaklar ise kaçan kanın miktarına bağlı olarak hafif, orta ve ileri olmak üzere üç farklı dereceye ayrılır. Genellikle orta derece de kendi içerisinde hafif – orta ve orta – ileri olarak sınıflandırılır.

Mitral Kapak Yetmezliğinin Nedenleri Nelerdir?

Mitral kapak yetmezliğinin sık görülen nedeni, mitral kapak prolapsusu yani mitral kapakta çökmedir. Mitral kapakta çökme olduğunda, mitral kapağın yaprakçıklarından biri ya da ikisi kalp her kasıldığında sol kulakçığa doğru bombe yapar. Mitral kapağın sıkı sıkıya kapanmasını engelleyen bu durum kanın geriye kaçmasına neden olabilir.

Bombe yaprakçıkların ya da yaprakçıkları tutan iplikçiklerin yumuşak olmasından kaynaklanır. İplikçiklerin kendiliğinden kopması kaçak oluşmasına yol açabilir. Genetik kökenli bu tür durumların ilerleyip sorun çıkarması uzun yıllar sonunda olabilir.

Bazı kişilerde mitral kapak kusuru doğuştan gelir. Bazı kişilerde ise yaşlılığa bağlı kireçlenmenin fazla olması nedeniyle kapak sertleşir ve düzgün kapanamayabilir. Bakteri enfeksiyonları direkt ya da dolaylı olarak kalp kapaklarında hasara neden olabilir. Romatizmal mitral kapak yetersizliği, çocukluk döneminde geçirilen farenjit ya da bademcik enfeksiyonundan yıllar sonra ve her zaman mitral kapak darlığıyla birlikte ortaya çıkar.

Kalp kasının mitral kapağı tutan bölgelerinde kalp krizine bağlı hasar gelişmesi durumunda kapağın desteği azalır ve kaçak gelişebilir. Kalp krizi sonucu oluşan hasarın büyük olması, ani ve şiddetli bir kaçağa neden olabilir. Kaçağın zaman içerisinde yavaş yavaş gelişmesi de mümkündür.

Mitral kapak kalp kaslarına tutunan bir yapı olma özelliğine sahiptir. Kalp kasındaki bozuklukların kapağı etkilemesi de olağan bir durumdur. Atriyal fibrilasyon olarak adlandırılan ritim bozukluğu türünde, mitral kapağın tutunduğu mitral halkanın genişlemesi sonucu kapak uçları birbirinden uzaklaşır ve kaçak meydana gelir. Mitral yetersizliği olan bir bireyde sol kulakçığın büyümesiyle atriyal vibrasyon gelişmesi mümkündür. Diğer bir deyişle mitral yetersizlik atriyal fibrasyona, atriyal fibrasyon ise mitral yetersizliğe yol açabilir.

Herhangi bir nedenle kalp yetersizliği gelişmesi ve sol karıncığın büyümesi durumunda mitral kapağın tutunduğu halka genişleyerek kapak uçlarının birbirinden uzaklaşması ve kaçak gelişmesi söz konusu olabilir. Bu durum aynı zamanda sık karşılaşılan mitral kapak yetersizliklerinden biri olma özelliğine sahiptir. Mitral yetersizlik ilerledikçe kalp yetersizliğinin de ilerlemesine bağlı olarak kısır döngü ortaya çıkar.

Bazı kalp yetersizliği türlerinde ise kalbin elektriksel ileti yolunda gelişen sol dal blogu nedeniyle kalbin sol ve sağ duvarlarının eş zamanlı çalışması bozulabilir. Mitral kapak yetersizliğinin gelişmesine neden olan bu durumda, CRT olarak adlandırılan kalp pilleri takılıp kalp duvarlarının eş zamanlı çalışması sağlanabilir. Bu sayede mitral kapak yetersizliği düzenlenebilir.